Nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ: vai trò của sự kiên trì.
Đề 12. Tuổi trẻ và giá trị của sự kiên trì
Có ý kiến cho rằng: “Tài năng chỉ nở hoa khi được nuôi dưỡng bằng sự kiên trì.”
Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn luận về vai trò của sự kiên trì trong hành trình khẳng định bản thân của tuổi trẻ.
(Trích KH Ngữ văn điểm 9+ của thầy Phan Danh Hiếu)
BÀI LÀM
Trong hành trình khẳng định bản thân, tuổi trẻ luôn mang theo khát vọng vươn lên cùng niềm tin vào tài năng của chính mình. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải tài năng nào cũng có thể tự nhiên tỏa sáng nếu thiếu đi sự bền bỉ trước khó khăn và thử thách. Bởi lẽ, “Tài năng chỉ nở hoa khi được nuôi dưỡng bằng sự kiên trì.” Chính vì vậy, vai trò của sự kiên trì đối với hành trình khẳng định bản thân của tuổi trẻ là vấn đề cần được nhìn nhận sâu sắc.
Sự kiên trì là khả năng bền bỉ theo đuổi mục tiêu đến cùng, không lùi bước trước khó khăn hay bỏ cuộc khi đối diện thất bại. Tài năng chỉ là hạt mầm tiềm ẩn; nếu không được nuôi dưỡng bằng thời gian, nỗ lực và lao động nghiêm túc, nó dễ lụi tàn. Vì thế, ý kiến “Tài năng chỉ nở hoa khi được nuôi dưỡng bằng sự kiên trì” khẳng định một chân lý: chính sự kiên trì giúp tuổi trẻ chuyển hóa khả năng thành giá trị thực, từng bước khẳng định bản thân bền vững trong học tập và cuộc sống.
Kiên trì là điểm tựa tinh thần giúp tuổi trẻ đứng vững trước những thử thách và thất bại không thể tránh khỏi trên hành trình khẳng định bản thân. Bước vào đời, người trẻ nào cũng mang theo ước mơ, hoài bão và niềm tin vào khả năng của chính mình. Thế nhưng, con đường đi đến thành công chưa bao giờ bằng phẳng. Những cú vấp đầu tiên – một lần thi trượt, một lựa chọn sai lầm, một thất bại cay đắng – thường khiến không ít người trẻ hoang mang, nghi ngờ bản thân, thậm chí muốn dừng lại. Trong hoàn cảnh ấy, sự kiên trì không chỉ là khả năng chịu đựng, mà còn là bản lĩnh tinh thần giúp con người không gục ngã trước nghịch cảnh. Kiên trì dạy người trẻ cách nhìn thẳng vào thất bại, coi đó không phải là dấu chấm hết mà là một bài học cần thiết trên hành trình trưởng thành. Chính trong những lần đứng lên sau vấp ngã, con người học được sự bền bỉ, bản lĩnh và chiều sâu của nội lực cá nhân. Ngược lại, nếu thiếu kiên trì, tài năng dù lớn đến đâu cũng dễ bị bào mòn bởi nỗi sợ hãi và sự nản chí, để rồi lặng lẽ bị chôn vùi ngay từ những khó khăn ban đầu.
Thomas Edison từng thất bại hàng nghìn lần trước khi phát minh ra bóng đèn điện, nhưng ông không coi đó là thất bại mà là “những cách chưa đúng để đi đến thành công”. Chính sự kiên trì đã giúp ông biến thất bại thành bậc thang dẫn tới vinh quang. Điều đó cho thấy: với tuổi trẻ, kiên trì không chỉ giúp vượt qua thử thách, mà còn là điều kiện đầu tiên để tài năng được đánh thức, tôi luyện và tỏa sáng bền bỉ trên con đường khẳng định giá trị bản thân.
Kiên trì là yếu tố quyết định giúp tài năng từ trạng thái tiềm ẩn trở thành năng lực thực sự, đủ sức tạo nên những giá trị bền vững cho bản thân và xã hội. Tài năng không phải là một món quà hoàn chỉnh mà con người chỉ việc hưởng thụ. Đó mới chỉ là hạt giống ban đầu, muốn nảy mầm và đơm hoa kết trái cần được vun trồng bằng thời gian, lao động và sự bền bỉ không ngừng. Với tuổi trẻ, kiên trì chính là khả năng chấp nhận con đường rèn luyện dài lâu, không nóng vội đòi hỏi thành công tức thì. Mỗi ngày bền bỉ học tập và trau dồi, người trẻ tích lũy dần tri thức, kỹ năng, kinh nghiệm – những yếu tố âm thầm nhưng quyết định chiều sâu của năng lực cá nhân. Chính quá trình ấy giúp tài năng được mài giũa, hoàn thiện và chuyển hóa thành năng lực thực hành, đủ khả năng đứng vững trước thử thách của cuộc sống. Ngược lại, thiếu kiên trì, con người dễ rơi vào ảo tưởng về tài năng, sớm hài lòng với kết quả nhỏ và tự đánh mất cơ hội vươn tới những giá trị lớn lao hơn.
Marie Curie là minh chứng tiêu biểu cho sức mạnh của sự kiên trì trong hành trình hoàn thiện tài năng. Để phát hiện ra các nguyên tố phóng xạ, bà đã miệt mài nghiên cứu trong điều kiện thiếu thốn, tiến hành hàng nghìn thí nghiệm lặp đi lặp lại suốt nhiều năm. Chính sự bền bỉ ấy đã giúp tài năng khoa học của bà nở hoa rực rỡ. Từ đó, tuổi trẻ nhận ra rằng: chỉ có kiên trì mới biến khả năng thành giá trị và đưa con người đến những thành tựu bền vững.
Kiên trì là phẩm chất cốt lõi giúp tuổi trẻ không chỉ đạt được thành tựu, mà còn xác lập giá trị sống và bản lĩnh cá nhân một cách bền vững. Trong đời sống hiện đại, khi thành công nhanh chóng và những giá trị bề nổi dễ dàng được tôn vinh, con người rất dễ lầm tưởng rằng giá trị bản thân được đo bằng tốc độ và kết quả tức thì. Thực chất, giá trị đích thực của một con người lại được hình thành trong quá trình bền bỉ đi đến cùng con đường đã chọn. Kiên trì giúp người trẻ học cách trung thành với mục tiêu, chấp nhận những khoảng lặng âm thầm, những giai đoạn nỗ lực không ai nhìn thấy. Chính sự kiên trì ấy tôi luyện bản lĩnh sống: bản lĩnh chịu đựng cô đơn, vượt qua hoài nghi, không đánh đổi nguyên tắc để đổi lấy thành công dễ dàng. Nhờ kiên trì, tuổi trẻ không chỉ “đến đích” mà còn trưởng thành từ bên trong, tạo nên chiều sâu nhân cách – nền tảng cho mọi giá trị lâu dài.
Phạm Kim Ngân (cựu học sinh THPT Trấn Biên, Đồng Nai) là minh chứng tiêu biểu cho giá trị của sự kiên trì ở người trẻ Việt Nam thế kỷ XXI. Nữ sinh 18 tuổi năm ấy bền bỉ theo đuổi ước mơ bằng nỗ lực không ngừng. Chính sự kiên trì ấy đã giúp Phạm Kim Ngân vươn lên, trở thành Hoa hậu Hoàn cầu Việt Nam 2022 và ghi dấu ấn trên đấu trường quốc tế. Từ đó, tuổi trẻ hiểu rằng kiên trì chính là con đường để vượt lên số phận và khẳng định giá trị bản thân.
Cần phê phán lối sống nóng vội, thiếu kiên nhẫn, dễ bỏ cuộc trước khó khăn; tư tưởng ỷ lại vào may mắn hoặc tài năng bẩm sinh mà không chịu rèn luyện bền bỉ. Cũng có ý kiến cho rằng chỉ cần tài năng hay cơ hội là đủ để thành công, song thực tế cho thấy nếu thiếu kiên trì, tài năng dễ sớm lụi tàn, cơ hội trôi qua nhanh chóng và mọi thành tựu đạt được chỉ mang tính nhất thời, thiếu chiều sâu và giá trị bền vững.
Từ vấn đề trên, mỗi người trẻ cần nhận thức rằng kiên trì là phẩm chất cốt lõi trên con đường lập thân, lập nghiệp. Muốn khẳng định bản thân, cần xác định mục tiêu rõ ràng, phù hợp với năng lực và điều kiện thực tế. Đồng thời, phải bền bỉ học tập, rèn luyện mỗi ngày, không nản chí trước thất bại, biết linh hoạt điều chỉnh phương pháp nhưng kiên quyết không từ bỏ mục tiêu đã lựa chọn.
Sự kiên trì giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hành trình khẳng định bản thân của tuổi trẻ. Trong một xã hội nhiều biến động, kiên trì chính là “gốc rễ” giúp tài năng nở hoa và con người đứng vững trước thử thách. Đúng như nhà bác học Louis Pasteur từng khẳng định: “Thành công chỉ đến với những ai biết kiên trì đi đến cùng con đường mình đã chọn.” Bởi vậy, tuổi trẻ chỉ thật sự trưởng thành khi biết sống trọn vẹn với niềm tin và sự bền bỉ của chính mình.
Ths. Phan Danh Hiếu
(Vui lòng ghi rõ nguồn khi đăng lại)
Ảnh – Phạm Kim Ngân, hoa hậu hoàn cầu Việt Nam 2022, cựu học sinh THPT Trấn Biên, Đồng Nai.
